Sinds 2025 heeft Donald Trump de handelsbarrières tegen Braziliaanse producten uitgebreid en na een onderzoek op basis van sectie 301 van de Trade Act van 1974, hebben de Verenigde Staten een extra tarief van 25% bevestigd op een deel van de Braziliaanse exporten, dat sinds 22 maart van kracht is. Er zijn enkele uitzonderingen voor bepaalde producten.
Om het context te begrijpen,Brazilië van Feit MGHij sprak met Weslley Cantelmo, doctor in de economie aan het Centrum voor Ontwikkeling en Regionaal Planning (Cedeplar) van de Federale Universiteit van Minas Gerais (UFMG).
Bekijk het volledige interview, of luister ergens online:
Het beleid wordt gezien als onderdeel van een veel breder strategisch kader binnen de Amerikaanse industriële en geopolitieke politiek. Zijn we getuige van een eenmalig incident dat kan worden omgedraaid, of van een logische ontwikkeling in de internationale handel die zelfs na de regering-Trump kan blijven bestaan?
Wesley Cantelmo –De contextuele plaatsing van deze tarieven in het huidige geopolitieke klimaat is een goed uitgangspunt. Een kenmerk van de regering-Trump is het uitoefenen van druk op andere landen. Ik zou zeggen, vooral op hun politieke tegenstanders, maar het gaat verder dan dat. Het gaat erom een nieuwe orde van spanningen te creëren, aan de ene kant door internationale structuren voor interstatelijke betrekkingen onder druk te zetten. Spanningen opbouwen en de bemiddelingsinstanties verzwakken, zoals de VN en in dit geval ook de Wereldhandelsorganisatie (WTO). En onderhandelingen voeren die, vanuit een bilateraal perspectief, minimaal agressief kunnen worden genoemd.
Ze hebben verschillende rondes van deze extra tarieven opgelegd, bovenop wat de Amerikaanse staat al oplegde aan verschillende andere landen, en deze tarieven zijn niet altijd gerelateerd aan puur commerciële kwesties.
Dat betekent dat het niet alleen een rationele berekening is vanuit het perspectief van wat in het Amerikaanse belang is, in vergelijking met wat we ook interessant zouden kunnen vinden om te verzwakken in de economie van een bepaald land. Dat is zeker een factor. Maar er zijn nog andere aspecten. Ze gebruiken deze tarieven als manier om politieke druk uit te oefenen op landen. Soms op een zeer doordachte manier, ik zou zeggen; andere keren minder.
De beoordeling van de Trump-regeringsmaatregelen is zeer controversieel in het kader van geopolitiek en politiek wetenschap, omdat zijn beslissingen heen en weer schommelen in zijn betrekkingen met andere landen. Hij geeft soms toe, dan weer verscherpt hij de maatregelen. Het is een onstabiele en niet altijd slimme beweging, vanuit het perspectief van wat zelfs in het Amerikaanse belang zou kunnen zijn.
De tarieven op Brazilië, bijvoorbeeld, creëren interne druk binnen de Verenigde Staten, omdat sectoren daar ook verliezen lijden. Vooral in het Braziliaanse geval is er een zeer interessant voorbeeld: verschillende Amerikaanse bedrijven die productiefaciliteiten in Brazilië hebben. In zekere mate exporteren deze bedrijven naar zichzelf of naar andere Amerikaanse bedrijven in hun productiekring, waardoor de producten duurder worden.
Dit is nu op een iets betere manier aangepakt, mede als gevolg van het debacle dat deze tariefrondes voor de Amerikaanse economie waren. De eerste ronde die werd toegepast op Brazilië was daar een van, en nu is er met meer uitzonderingen en producten uit de Braziliaanse economie rekening gehouden.
Dit zal de interne impact in de VS verminderen. En de impact hier zal ook waarschijnlijk lokaal zijn. Natuurlijk is het voor de sectoren die worden tarifeerd niet goed. Maar voor de economie als geheel veroorzaakt het geen catastrofe of grote crisis.
Nu, vanuit politiek perspectief is het zeer duidelijk dat deze tarief op dit moment minstens twee belangrijke factoren heeft. Ik zou zeggen twee en een half.
De eerste grote factor is, inderdaad, een argument met betrekking tot Pix. Pix als een technologie die al veel bewondering oogst, als referentietechnologie die kan worden gebruikt als betaalmiddel in internationale handelssystemen. Voorlopig is het intern, de Pix.
Hij stelt op een bepaalde manier enige concurrentie op aan grote financiële instellingen in de Amerikaanse markt, vooral die van creditcardbedrijven, maar het is niet zo opvallend en leidt niet tot vervanging. Het versterkt echter een sterke optie binnen de Braziliaanse interne markt. Het probleem ligt niet daar; het probleem is wat het symboliseert als een technologische mogelijkheid voor de buitenlandse handel.
Het tweede punt is, naar mijn mening, het experiment dat Brazilië al heeft uitgevoerd, zelfs als het nog vrij bescheiden is, terwijl andere landen en blokken dit op een geavanceerdere manier hebben gedaan door bepaalde beperkingen op te leggen aan de operaties van de AmerikaanseBig TechsMet name nu, in het tijdperk van kunstmatige intelligentie die steeds vaker een constante realiteit wordt in het dagelijks leven en op het werk, zonder de financiële rendementen te genereren die in de Verenigde Staten werden beloofd, is dit ook een punt van zorg. Natuurlijk proberen ze elke beweging te anticiperen om strengere regelgeving in Brazilië te voorkomen. Wat tot nu toe is gedaan en enige mate van verantwoordelijkheid heeft gebracht, is een recent aangenomen wetgeving en een hardere aanpak van het STF, dat, onder andere, politiek wordt gebruikt vanwege de banden van de Amerikaanse regering met de familie Bolsonaro en de Braziliaanse extreemrechtse.
De Braziliaanse bevolking heeft laten zien geen buitenlandse inmenging te accepteren.
De Braziliaanse bevolking heeft aangetoond geen buitenlandse inmenging te accepteren.
Wanneer het om het nationale belang gaat, heeft de Braziliaanse bevolking een veerkracht en begrip getoond dat we geen soort inmenging of interferentie van andere naties in onze interne zaken moeten accepteren.
De Braziliaanse bevolking heeft laten zien geen buitenlandse inmenging te tolereren.
Hoewel deze maximale tarief van 25% van toepassing is op ongeveer een kwart van de Braziliaanse exporten naar de Verenigde Staten, met sectoren als hout, machines, meubels, schoenen, suiker en ethanol, die ook al een grote zorg voor Brazilianen zijn, zullen ze waarschijnlijk aanzienlijke gevolgen ondervinden. Tegelijkertijd zijn er andere strategische producten die buiten de maatregel zijn gehouden, zoals vlees, koffie en sinaasappelsap. Objectief gezien, wat zouden de werkelijke economische gevolgen zijn voor Brazilië, gezien dat een aanzienlijk deel door deze tarieven zal worden getroffen?
Eerst moeten we het duidelijk maken, en ik denk dat mensen op dit punt al inzicht hebben: de Verenigde Staten zijn al lang niet meer onze belangrijkste handelspartner. Onze belangrijkste handelspartner is China. En daarna komen de Verenigde Staten, ver achterop. De impact van de tarieven, zoals je al zei, is ongeveer 25% van wat we exporteren naar de VS. Om het duidelijk te maken: China is het belangrijkste, ver voorop, en daarna hebben we de VS op een vergelijkbare hoogte als andere landen, omdat we ook relevante handel hebben met bijvoorbeeld Mercosul.
Dit zal 25% van wat naar de VS gaat beïnvloeden, in sectoren die zij strategisch voor zichzelf achten. Deze ronde van vrijstellingen heeft belangrijke sectoren buiten de boot gelaten, met name diegene waar we het meest naar exporteren, zoals rundvlees, koffie, sinaasappelsap en olie.
Olie was buiten en vanuit het perspectief van de hightech-industrie was dit zelfs een grote zorg in de eerste ronde, die was gericht op de burgerluchtvaartindustrie, met name Embraer, die sterk aanwezig is op de Amerikaanse markt, en die buiten de boot is gelaten.
Wat is er dan gebleven met een sterkere impact?
Je hebt nog een restje van de machines- en apparatuursector, met een aanwezigheid in elektronische bedrijven die over het algemeen Amerikaanse bedrijven zijn. Er is dus een interne complexiteit en waarschijnlijk een interne strijd tussen sectoren binnen de Verenigde Staten die zeker de aanwijzing voor deze toepassing van tarieven hebben gemotiveerd, volgens de evaluatie van Sectie 301.
De schoen- en kledingsector, die een belangrijk sector voor ons is, maar moeilijk te bespreken omdat ze al lang een zorg zijn vanwege hun concurrentievermogen met Chinese producten. Het is een sector die in de afgelopen decennia veel heeft verloren. Er is enige herstel geweest, vanuit het oogpunt van de toepassing van nieuwe technologische normen in de productie en innovaties, en de Amerikaanse markt is belangrijk voor deze sector.
Het wordt recentelijk sterk versterkt door de logica van de Mercosul-Europese Unie-overeenkomst. Ik hou niet van deze overeenkomst; ik vind dat het meer een laagje probleem is voor de Braziliaanse economie, maar dit is een sector die enige voordeel heeft in deze context. Daarom is het een sector die volledig geschikt is voor een articulatie en strategie voor het openen van nieuwe markten, minder afhankelijk van de Amerikaanse economie. Aan het begin zal het wat lastig zijn, maar zoals ik zei, het vernieuwt zich technologisch, dus het is mogelijk om nieuwe markten te zoeken.
Na daaropvolgende fase, o mercado de máquinas agrícolas entra em concorrência direta com algumas marcas norte-americanas, e pode beneficiar tecnologias e marcas chinesas que possam preencher esse espaço, dependendo da relação com os Estados Unidos, que também não é das mais fáceis. Mas é um setor que pode sofrer mais. Alguns equipamentos elétricos, como mencionado, outras manufaturas diversas, o setor de papel, também enfrentarão dificuldades.
A tendência é focar na diversificação de clientes e na abertura de novos mercados. Esses produtos oferecem essa possibilidade de forma bastante real. Não é necessário depender do mercado norte-americano para que essas atividades continuem no Brasil, ao contrário do mercado da Embraer. Lá, a situação é mais complexa, pois se trata de aviões e não é possível implementar reciprocidade, devido à alta interconexão do mercado.
No entanto, outros setores podem se adaptar. A curto prazo, haverá necessidade de gerenciamento. Certos setores sentirão o impacto, especialmente porque há contratos em andamento e será necessário revisar as negociações de curto prazo.
Observamos uma intensa atuação da diplomacia brasileira, da Câmara de Comércio e do Ministério da Indústria e Comércio Exterior para incentivar a abertura de novos mercados, inclusive com crédito do BNDES para esse fim. Portanto, esses setores conseguirão se adaptar.
Idealmente, as tarifas deveriam ser removidas, mas considerando uma situação de manutenção ou instabilidade - remover, reaplicar, remover, reaplicar - que traz insegurança ao setor, a melhor estratégia é a adaptação e a abertura de novos mercados.
O setor de aço e alumínio sofre mais e já vinha sofrendo antes. O mercado norte-americano não é o único; exportamos para a Europa, China, entre outros. Mas o setor na China é altamente competitivo. Eles já enfrentam uma tarifa diferenciada de 25% há muito tempo. A tarifa atual de 25% se soma às já aplicadas, resultando em uma tarifa total de 50%, tornando o comércio com os Estados Unidos praticamente inviável.
Além da presença de um setor forte na economia interna deles, existem outras opções de suprimento no mundo. Portanto, o setor brasileiro tende a perder muito, é um setor preocupante. Podemos mitigar esse impacto com outras estratégias, incluindo a absorção no mercado interno, que é limitada, mas contamos com uma política industrial a ser implementada. A curto prazo, essa solução não é viável, mas podemos considerá-la para trazer mais segurança ao setor no médio prazo.
Você mencionou a questão da interferência nas eleições no Brasil. Os efeitos de curto prazo, especialmente no setor de aço e alumínio, com essa tarifa aumentando para 50%, podem fazer parte de uma estratégia de interferência?
Belasting zal niet het gewenste effect hebben op de verkiezingen.
Het zal niet het gewenste effect hebben. Zoals ik zei, de impact is zelfs in de meest getroffen sectoren, zoals staal en aluminium, zeer lokaal. Wanneer we over staal en aluminium spreken, vanuit het perspectief van het kiescollege, spreken we over Minas Gerais en Rio de Janeiro, niet over de hele staat, maar over specifieke locaties en industriële centra die in deze productie betrokken zijn. Dus ik zie geen electorale impact in die zin.
Integendeel. President Lula, niet alleen als president, maar al als kandidaat, heeft hier op een zeer slimme manier gehandeld. Ik denk dat deze tarieven veel meer een gevoel van bescherming van het land en van onrechtwekking oproepen: "Hoe durven zij ons te straffen?" En het verband tussen het Bolsonaro-gezin en deze maatregelen is duidelijk. Dit gaat hand in hand met het uitreiken van eengroene kaartaan Eduardo Bolsonaro. Kijk eens hoe gek dit is.
Het is duidelijk dat het een familie, een politiek groepje, is dat bereid is Brazilië aan de Verenigde Staten over te dragen om te doen wat zij willen en enorme schade aan onze economie te berokkenen.
Om eerlijk te zijn, ik denk dat het effect zelfs positief kan zijn vanuit ons politiek belang om deze extreem-rechtse beweging in Brazilië te bestrijden. Ik denk ook dat dit ons helpt begrijpen wat voor soort regering de Verenigde Staten is en wat voor soort politieke krachten er in de wereld van vandaag in de VS actief zijn.
Het moment om enige redelijkheid van de Verenigde Staten te verwachten is al lang voorbij. Dit is goed gedemonstreerd niet alleen in onze interactie tussen Brazilië en de VS, maar ook in de oorlog met Iran, in de logica om de oorlog in Oekraïne te steunen en in andere conflicten. Zij hebben een willekeurige actieset, geleid door een hevige interne strijd met weinig rationaliteit, veel impulsiviteit.
Het is duidelijk dat je ze niet moet onderschatten, want het gaat om de meest machtige natie ter wereld. Maar ze hebben weinig verstand getoond in deze naderende crisis die duidelijk zichtbaar is. Het gaat om een beschaving in verval. We kunnen niet veel verstandigheid of strategisch denken verwachten; ze spelen agressief, zoals ze de afgelopen decennia gewend zijn, en misschien niet zo slim als ze denken.
We moeten waakzaam zijn en weten hoe we moeten opereren. Het is moeilijk en pijnlijk voor Brazilië, maar het geeft ons de ruimte om zowel politiek als strategisch te handelen in de verdediging van de nationale belangen.
Om de strategie van Brazilië te verdiepen om om te gaan met deze nieuwe uitdaging, heeft de Lula-regering een nieuwe fase van het plan 'Nieuwe Industrie Brazilië' aangekondigd, waarbij het de bedoeling is om een reeks vergaderingen te houden met vertegenwoordigers van sectoren die mogelijk beïnvloed worden. Ze noemen kwesties als openbare financiering, steun voor het openen van nieuwe markten en diplomatieke onderhandelingen. Veel bedrijven zijn al begonnen met het diversifiëren van hun kopers en vertrouwen op kredietlijnen om de impact te verminderen. In uw mening, zijn deze maatregelen voldoende of neigen ze naar tijdelijke oplossingen?
In de eerste versie van het plan had ik twijfels over de effectiviteit, vooral vanwege de onstabiele beslissingen van de Verenigde Staten. Maar het heeft zich als zeer interessant getoond. Het onderhouden van constante onderhandelingen met de Amerikaanse regering is belangrijk; het is beter zonder tarieven dan met tarieven. Ik denk dat de regering voorzichtig moet zijn daar, want het probeert de Amerikaanse autoriteiten te overtuigen dat de maatregel niet redelijk is, zelfs niet vanuit hun eigen perspectief, wat mij een beetje verrast.
De handelsargumenten die ze aanvoeren, zijn niet waar. De drie die ik heb genoemd, zijn de echte argumenten. De handelsargumenten hebben geen zin. De kwestie van ontbossing is nog minder relevant. De ontbossingsscijfers dalen zelfs, en de Verenigde Staten zijn zelfs geen deel van het Akkoord van Parijs, uit welk ze zijn gestapt onder het Trump-bewind.
Er is een Braziliaans inspanning, maar ik denk dat het meer gaat om het positioneren van de Braziliaanse leiderschap ten opzichte van de rest van de wereld, door te zeggen: "Kijk, hier werken we met rationaliteit", dan om echt te proberen de Amerikaanse regering te overtuigen, want het is duidelijk voor iedereen dat ze daar niet met rationaliteit omgaan, of dat ze dat doen op basis van een politiek van geweld en intimidatie.Big StickZe vertrouwen op een tactiek van agressie en dwang, een moderne interpretatie van de Monroe-doktrin.
Aan de andere kant is de belangrijkste strategie deze: aangezien we niet langer afhankelijk mogen zijn en zij niet langer onze belangrijkste handelspartners zijn, en we hebben strategische sectoren die opereren op hun markt, bundelen we onze geïnstalleerde capaciteiten, onze bedrijfssterkte en combineren dit met onze diplomatieke vaardigheden om nieuwe markten te openen. We zullen dit doen door bedrijven aan te moedigen door deze overgangsperiode heen te gaan. Aangezien er contracten zijn gesloten en het planningsproces is gebaseerd op de verwachting om op de Noord-Amerikaanse markt te opereren, bieden we ondersteuning via gesubsidieerd krediet via de BNDES en enkele belangrijke vrijstellingen.
Hierdoor kan de financiële duurzaamheid van deze bedrijven tijdens deze overgang worden behouden, gecombineerd met een breed scala aan diplomatieke onderhandelingen en zakelijke kaartlegging wereldwijd. Op de middellange termijn, als de houding van de Verenigde Staten onveranderd blijft, is het waarschijnlijk dat we inderdaad diversificatie zullen zien en de relatieve Amerikaanse deelname aan onze exporten zal afnemen, steeds kleiner wordend.
Ze hebben nu tussentijdse verkiezingen, demidterms, die mogelijk een negatieve impact zullen hebben op de regering-Trump, met een minder gunstige samenstelling van het Congres die waarschijnlijk moeilijkheden zal opleveren. Hoewel ze manieren hebben gevonden om de uitdagingen van het Congres te omzeilen, door te werken met uitvoerende orders en eensui generisvorm van bestuur te creëren die intern zeer agressief is.
Als er een scenario wordt bevestigd van een nederlaag voor het trumpisme in deMidtermverkiezingenHet interne conflict in de Verenigde Staten kan zich intensifiëren. Dit kan op de korte termijn gunstig voor ons zijn, maar de grotere neiging is dat, naarmate deze conflictuele situatie escaleert, de regering-Trump nog gewelddadiger zal handelen. Dus in de komende twee jaar en half dat we nog met Trump te maken hebben, zou ik werken met een scenario met een zeer hoog risiconiveau.
Het veiligste scenario is dat we uitgaan van voorspellingen van voortdurende agressie.
Ik verwacht agressie in de toekomst, zelfs vanuit een commercieel perspectief. En in een eventuele democratische regering zou een overgang een andere zaak zijn, maar op basis van wat we historisch hebben meegemaakt, zullen deze agressies waarschijnlijk niet aanzienlijk afnemen onder democratische leiders. De situatie in de Verenigde Staten is structureel.
Het veiligste scenario voor ons is dat we uitgaan van voorspellingen van voortdurende agressie in de toekomst en proberen de effecten te verzachten door nieuwe markten te openen en veel te investeren in de Zuid-Zuid-relatie en in de versterking van de BRICS, die in deze periode tekortschoot. Ik ben er vrij zeker van dat de uitweg voor Brazilië op dit moment daar ligt.
Ik wil terugkomen op de kwestie van Pix, die je eerder aanhaalde en die een groot onderwerp is geweest. Volgens het rapport van de USTR (de handelsvertegenwoordiging van de Verenigde Staten) bevoordeelt de Braziliaanse centrale bank Pix ten koste van Amerikaanse elektronische betalingsbedrijven. Deze kritiek werd door verschillende experts betwist, waaronder de Nobelprijswinnaar Paul Krugman, die het Braziliaanse systeem loofde en de USTR-kritiek als ongegrond beschouwde. Ik zou graag willen dat je uitlegt wat er achter deze krachtige houding van de Verenigde Staten zit en of, naar jouw mening, dit betalingsmodel de dollarhegemonie in de wereld bedreigt.
Op de korte termijn niet, er is veel water onder de brug gelopen voordat we nieuwe internationale betalingssystemen kunnen vestigen. Brazilië zou meer in dit opzicht moeten investeren, zowel politiek als technologisch. Het bedreigt ons op de korte termijn niet, maar het zou meer moeten bedreigen; we zouden meer moeten investeren om uit de greep van het SWIFT-systeem te komen. Met al die macht kunnen de Verenigde Staten doen wat ze willen: sancties opleggen, rijkdom blokkeren.
De crises die we hebben gezien in Cuba en Venezuela werden veroorzaakt door Amerikaanse sanctiemechanismen, waarvan het belangrijkste doel is landen buiten het internationale betalingsstelsel te houden. Rusland probeert dit sterk via de BRICS en de Shanghai Cooperation Organization, en er zijn regionale oplossingen, maar om het Amerikaanse systeem te weerstaan, hebben we het nog niet.
Pix is een interessant technologie, een lichtpunt en een optie. Het is nog niet ontworpen voor internationale handel, hoewel verschillende landen al overeenkomsten met Brazilië hebben om de technologie te delen, maar meer voor interne contexten.
Over de beschuldiging en de opmerkingen van Krugman, op een bepaalde manier hebben ze een punt. Pix kan op de middellange termijn betekenen dat we geen Amerikaanse creditcardmerken meer nodig hebben. Waarom zou je? Met Pix op deelbare manier, nog minder. We hebben onze eigen, gratis technologie, geproduceerd door de Braziliaanse staat, die goed werkt; mensen houden ervan om Pix te gebruiken. Het duidt op innovaties, zelfs voor de oprichting van eenBig TechWe hoeven hier geen angst voor te hebben. "Het zal Amerikaanse bedrijven schaden?" Dat is toch wat zij bepleiten? Innovatie, presenteer je technologie, kom concurreren op de markt. Ik ben er trots op om dit te zeggen, want anders lijkt het alsof we nooit willen af van het oligopolie van de twee grote Amerikaanse creditcardmerken die in Brazilië opereren. Kom op! Dat is wat we moeten doen.
De cijfers laten nog geen volledige vervanging zien, en deze bedrijven zijn nog steeds hier, maar Pix heeft een nieuwe markt gecreëerd. Ons belang moet zijn om deze ruimte in te nemen; geduld voor hen, goed voor ons. Anders lijkt het alsof we ons opnieuw onderwerpen aan een universele regel.
Ik denk dat Pix deze rol kan vervullen. De Verenigde Staten voeren wat ze doen: oorlog. Dat is geen geheim. Ze voeren al sinds de jaren 1950 handelsoorlogen en technologische imposities, gestructureerd in de herbouw van Europa en uitgebreid over de hele wereld. Als iemand een beetje afwijkt van de regel, nemen ze oorlogsmaatregelen met vernederende druk en sancties.
Deze huidige handelsoorlog onder het bewind van president Donald Trump verschilt niet van de historisch gevoerde oorlogen.
Wat maakt deze handelsoorlog onder president Donald Trump anders dan de historisch gevoerde oorlogen?
Structuurlijk gezien is het verschil het resultaat van hun eigen model. De productieve machine van de wereld is uit de Verenigde Staten gekomen. Tot in de jaren 1970 waren ze de belangrijkste industrie ter wereld. Ze hebben geleidelijk de industrie naar de randsteden verplaatst om de lonen te verlagen, en hebben in de VS de technologische en financiële diensten geconcentreerd die deze machine in beweging houden. Ze heerste een tijdje alleen.
Het probleem is dat dit mechanisme in crisis is geraakt. Eerst was er de financiële kwetsbaarheid met de crisis van 2008, die problemen voor hen en de wereld veroorzaakte. Aan de andere kant, en misschien hebben ze dat niet goed berekend, is China opgedoken als een concurrent in schaal en technologie. Alles wat de VS domineerden, begon China te domineren en zelfs te overtreffen, met een oneindig grotere industriële en coördinerende capaciteit. De VS hebben niet langer de mogelijkheid om een langdurige oorlogsritme te handhaven, omdat de militaire voorraadindustrie er niet meer is en de kosten hoog zijn.
Dit is het scenario dat we moeten accepteren: extreem agressieve VS, met zeer sterke interne druk en verdeeldheid, die proberen zwakkere naties te verpletteren om het maximale te halen. Dit staat zelfs in hun recente buitenlandse beleidsdoctrin.
De regering-Lula heeft gezegd dat ze zullen proberen te onderhandelen over deze tarieven. Is er ruimte voor een Braziliaanse reactie gebaseerd op wederkerigheid, of zou dat de economische schade verergeren?
Er is ruimte, maar we moeten voorzichtig zijn. Het is goed dat we de wet over wederkerigheid hebben goedgekeurd, die een extra instrument is. Natuurlijk moeten we het voorzichtig gebruiken om geen schade toe te brengen aan de sectoren die in Brazilië actief zijn. We zijn in het handelsbalansdeficiet met de VS en importeren veel Amerikaanse invoer, zoals technologie, machines en kapitaalgoederen die nodig zijn voor onze eigen productie, evenals consumentenproducten.
Simpelweg wederkerigheid toe te passen op algemene basis zou de import duurder maken, een inflatieprobleem kunnen veroorzaken en onze productiekracht kunnen beïnvloeden. Nu, strategisch en specifiek toepassen op gebieden die geen grote schade zullen veroorzaken, is een andere kwestie.
We kunnen van deze citroen een limonade maken door het klassieke mechanisme van vervanging van importen te gebruiken, gekoppeld aan de nieuwe industriële politiek. Wat we uit de VS importeren, kunnen we intern produceren op korte tot middellange termijn.
Wederkerigheid toepassen om technologische overdracht te verkrijgen kan zeer waardevol zijn.
Een andere mogelijkheid is de leverancier te vervangen: als we nu iets voornamelijk uit de VS importeren, kunnen we overschakelen naar China. Maar dat op zich brengt geen voordelen met zich mee, behalve dat we de bron van onstabiliteit vermijden. Het ideale is om het vervangen van importen te koppelen aan nieuwe overeenkomsten voor technologische overdracht, iets wat met de Amerikanen zeer moeilijk te bereiken is.
Op de korte termijn is het moeilijk om het instrument van wederkerigheid afzonderlijk toe te passen. Maar op de middellange termijn kan wederkerigheid worden toegepast om een strategische sector intern te beschermen of om een relatie met een andere natie te vormen die technologische overdracht biedt, wat zeer waardevol kan zijn voor de Braziliaanse economie.